DBAJ O ZDROWIEPAZNOKCIOWE VADEMECUM
27.08.2021

Obgryzanie paznokci i skórek. Przyczyny i leczenie

Obgryzanie paznokci i skórek. Przyczyny i leczenie

Obgryzanie

Obgryzanie paznokci - niewinny nawyk czy niepokojący sygnał?

Każdy z nas jest inny i inaczej radzi sobie z emocjami, zarówno tymi pozytywnymi, jak i negatywnymi. Jedni bawią się włosami, strzelają palcami, chrząkają nerwowo lub nucą sobie pod nosem, inni zaś odruchowo wkładają palce do ust i obgryzają paznokcie.

Przeważnie dzieje się to automatycznie i osoba mająca ten problem, z reguły nie uświadamia sobie, że zamierza to zrobić. Problem najczęściej dotyczy małych dzieci, które nie radzą sobie ze stresem, napięciem czy presją. Wiele z nich z czasem, gdy nabiera pewności siebie i znajduje inne sposoby odreagowania negatywnych emocji, porzuca ten nawyk. Nierzadko jednak dzieje się tak, że obgryzanie paznokci i skórek towarzyszy im dalej: w wieku młodzieńczym, a nawet w dorosłym życiu.

Badania wskazują na to, że obgryzanie paznokci jako forma rozładowania napięcia nerwowego rozpoczyna się w okresie wczesnego dzieciństwa, około 1. roku życia i przeważnie trwa do mniej więcej do 12. roku życia. Inne badania wskazują z kolei na późniejszy okres rozpoczęcia borykania się z obgryzaniem paznokci - to 3. rok życia, a w okresie mniej więcej 13. roku dochodzi do nasilenia się objawów.55

Przyczyny obgryzania paznokci leżą w psychice. Nawyk ten wynika z kumulacji negatywnych emocji: stresu, lęku, napięcia czy niepewności.

O ile przybiera łagodną formę (tj. obgryzanie jest sporadyczne i nie powoduje uszkodzeń płytki ani palców), zasadniczo nie jest groźny. Zdarza się jednak, że przybiera ostrą formę: kompulsywne obgryzanie paznokci i skórek w różnych, nawet z pozoru błahych sytuacjach, powoduje uszkodzenia paznokci, a także tkanek miękkich. Osoba borykająca się z tym nawykiem może gryźć nie tylko białą, wystającą część paznokcia, ale także skórę i różową część płytki.

Kompulsywne, nawykowe obgryzanie paznokci i skórek, prowadzące do ich uszkodzeń, jest fachowo określane terminem onychofagia.

Obgryzanie paznokci - najczęstsze przyczyny

Obgryzanie paznokci może ograniczać się wyłącznie do dłoni, jednak zdarza się również, że problem dotyczy także paznokci stóp. Jest to jednak zaburzenie występujące rzadziej. Sporadyczne obgryzanie paznokci, związane z potrzebą skrócenia ich, jeśli są za długie i przeszkadzają, nie jest zaburzeniem i nie wymaga interwencji. Problem zaczyna się wówczas, gdy czynność ta staje się kompulsywna i prowadzi do samookaleczenia.

Badania z dziedziny psychiatrii wskazują na to, że wśród najczęstszych przyczyn nawykowego obgryzania paznokci przez dzieci znajdują się:

• potrzeba rozładowania stresu;
• poczucie zagrożenia;
• uczucie gniewu;
• poczucie osamotnienia;
• bezczynność i nuda.

Jednocześnie badania te wskazują na związek występowania takiego zachowania z brakiem zaspokojenia podstawowych potrzeb emocjonalnych ze strony rodziców, jak poczucie bezpieczeństwa, więzi i miłości. Wskazuje się również na to, że nawyk obgryzania paznokci wśród dzieci może mieć związek z pewnego rodzaju regresją do wieku wczesnodziecięcego, który jest analogiczny do czynności ssania kciuka - a ten działa wyciszająco i uspokajająco.56

Obgryzanie skórek i paznokci wśród młodzieży i dorosłych jest warunkowane przez nieco więcej czynników. Wśród najczęstszych przyczyn kompulsywnego obgryzania paznokci wymienia się:

• trudną sytuację rodzinną, społeczną lub osobistą - w tym przypadku obgryzanie paznokci może być wynikiem odczuwania presji, bezradności czy ogromnego lęku;
• neurotyczną osobowość - osoby bardzo wrażliwe, a wręcz nadwrażliwe emocjonalnie, mające niską samoocenę i podatność na lęk, w ten sposób radzą sobie z emocjami;
• kompleksy - z nawykowym obgryzaniem paznokci często borykają się także osoby z bardzo niskim poczuciem pewności siebie.

Wśród przyczyn obgryzania paznokci i skórek wśród dorosłych wymienia się także inne czynniki, jak niedobór witamin czy zaburzenie poziomu miedzi lub żelaza. Z problemem obgryzania paznokci często zmagają się także osoby nadpobudliwe. Obgryzanie paznokci pozwala na rozładowanie szeregu emocji i znalezienie czynności zastępczej.57

Bardzo często obgryzanie paznokci jest związane z nerwicą.

Czy obgryzanie paznokci i skórek zawsze jest zaburzeniem?

O problemie z obgryzaniem paznokci można mówić wówczas, gdy czynność ta staje się najczęstszym i głównym sposobem na rozładowanie emocji, także w sytuacjach pozornie błahych. Drugim niepokojącym czynnikiem wskazującym na to, że obgryzanie paznokci może być zaburzeniem, wymagającym pomocy z zewnątrz, jest uszkadzanie płytki paznokcia, skórek i tkanek miękkich pod paznokciem. Jeśli paznokcie i skórki są uszkadzane aż do krwi, a powtarzalność i intensywność nawyku sprawia, że płytka zaczyna się skracać i deformować, jest to sygnał, świadczący o tym, że jest to zaburzenie i należy podjąć kroki, mające na celu złagodzenie go. Najważniejsze jest zdiagnozowanie przyczyn i wyeliminowanie ich, przy jednoczesnej walce ze skutkami.

Obgryzanie paznokci - skutki

Najbardziej widoczne skutki obgryzania paznokci to pogorszenie ich wyglądu. Płytka staje się coraz krótsza, a pokaleczone skórki stają się twarde, grube i nierówne. W wielu przypadkach obgryzanie tzw. oskórka czyli skórek przy paznokciu, powoduje uszkodzenie macierzy, co w konsekwencji prowadzi do tego, że paznokieć nie rośnie równo i zauważyć można na nim liczne pofałdowania. W przypadku osób, które w ten sposób odreagowują, tworzy się błędne koło - bo przez pogorszony wygląd paznokci, z reguły zdradzający przyczynę tego stanu rzeczy, kompleksy stają się jeszcze silniejsze.

W ekstremalnych przypadkach, gdy obgryzanie paznokci jest agresywne i kompulsywne, a także trwa przez wiele lat, może dojść nawet do nieodwracalnych zmian w ich wyglądzie. Co więcej: uszkadzając płytkę i miękkie tkanki, można doprowadzić nawet do miejscowych zakażeń. Kolejna istotna kwestia to możliwe uszkodzenia zębów i doprowadzenie do wad zgryzu.

Nawyk

Jak walczyć z nawykiem obgryzania paznokci?

Podobnie jak w przypadku każdego innego zaburzenia czy choroby, tak w przypadku nawyku obgryzania paznokci, najważniejsze jest ustalenie przyczyny i wyeliminowanie jej. Ponieważ w zdecydowanej większości przypadków obgryzanie paznokci i skórek ma podłoże psychiczne, podstawą wydaje się konsultacja z psychoterapeutą lub psychiatrą.

Specjaliści wskazują, że najlepsze efekty przynosi łączenie terapii behawioralnej z farmakoterapią - w tym przypadku najczęściej są to leki przeciwdepresyjne.58

Nie jest to jednak konieczne we wszystkich przypadkach. Wiele osób, które borykają się z nawykiem obgryzania paznokci, porzuca go, gdy znajdzie inny sposób na rozładowanie emocji.

Skuteczne bywa również uświadomienie sobie, że powtarzanie tej czynności może wiązać się z trwałym oszpeceniem, zarówno paznokci, jak i zębów. Niektórzy odstępują również od obgryzania paznokci, gdy zniwelowany zostanie główny czynnik powodujący napięcie.

Domowe sposoby walki z obgryzaniem paznokci

Z obgryzaniem paznokci można sobie radzić także we własnym zakresie. Do tego potrzebna jest jednak silna motywacja. Ten nawyk, jak wiele innych, jest bowiem rodzajem uzależnienia, dlatego trzeba wykazać się silną wolą, by przeciwstawiać się silnej pokusie. Co na obgryzanie paznokci sprawdzi się najlepiej?

Gdy poczujesz chęć wsunięcia palców w usta, postaraj się szybko znaleźć inne zajęcie, by odwrócić uwagę i myśli. Dobrze mieć pod ręką jakiś przedmiot zastępczy, na którym można rozładować emocje. Może to być nawet zwykły długopis - czasem otwieranie i zamykanie go, czy klikanie nim, szybko przynosi ulgę. Świetnie sprawdzają się również specjalne piłeczki antystresowe. Są wykonane z przyjemnych w dotyku materiałów, a gniecenie ich przynosi ulgę w stresie i relaksuje, pomagając rozładować nawet silne napięcie.

Jeśli przyczyną kompulsywnego obgryzania paznokci jest nadmierny, przewlekły stres, zadbaj o wyciszenie się. Poznaj techniki relaksacyjne albo sięgnij po suplementy diety na stres i dobry sen: ziołowe preparaty uspokajające czy preparaty witaminowe (np. z witaminą B), mające korzystny wpływ na układ nerwowy.

Sprytnym sposobem na zahamowanie silnej pokusy obgryzania paznokci jest również… smarowanie płytki i skórek aloesem. Taki zabieg przyniesie podwójną korzyść: aloes jest znany ze swoich właściwości kojących i nawilżających, dzięki czemu poprawi wygląd zniszczonych paznokci i skórek. Oprócz tego jest gorzki w smaku, dzięki czemu po kilku razach pokusa włożenia palców do ust będzie słabsza. Analogicznym sposobem jest stosowanie specjalnych, gorzkich lakierów do paznokci przeciwko obgryzaniu.

Jeśli masz motywację do tego, by wyeliminować nawyk obgryzania paznokci i skórek, wybierz się do salonu stylizacji paznokci i zrób sobie manicure: hybrydowy, akrylowy lub żelowy. Różnica w wyglądzie dłoni jest jednym ze skutecznych czynników motywacyjnych do porzucenia obgryzania paznokci. Druga istotna sprawa to ta, że żel, akryl czy hybryda są twarde, a w związku z tym trudne do pogryzienia. To także skuteczny czynnik zniechęcający do gryzienia.

Pielęgnacja dłoni i stóp w domowym zaciszu wpłynie korzystnie nie tylko na ich wygląd, ale także na poczucie pewności siebie i atrakcyjności. Najważniejsze jest to, by - chociażby małymi kroczkami - posuwać się naprzód!

Sprawdź, jakie produkty do manicure znajdziesz na eZebra. Dzięki nim możesz znacząco poprawić wygląd paznokci i skórek, a także dłoni, nie wychodząc z domu!


Pokaż więcej wpisów z Sierpień 2021
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel